Licencjonowanie Microsoft Windows Server

4

Aktualizacja 16-05-2022.

Licencjonowanie Microsoft Windows Server

Gdy wybór wymarzonego serwera do firmy mamy już za sobą, na horyzoncie pojawia się następne wyzwanie - system operacyjny. W tym wpisie skupimy się na licencjonowaniu, a także odpowiemy na najczęściej zadawane pytania klientów, dotyczące jednego z najbardziej popularnych systemów operacyjnych - Microsoft Windows Server.

Oprogramowanie Microsoft i Serwer Dell

Czy w ogóle potrzebuję Windows Server?

Zanim przejdziemy do konkretów związanych z licencjonowaniem Windows Server oraz rozważaniem dotyczącym, która wersja będzie dla nas najlepszym wyborem, warto się zastanowić czy w ogóle potrzebujemy systemu operacyjnego Windows Server? W końcu na rynku dostępne są też w pełni darmowe alternatywy, chociażby jedna z wielu dostępnych dystrybucji Linuxa. Poniżej przygotowaliśmy krótkie zestawienie podstawowych wskazówek, które powinny pomóc wyborze przyszłemu administratorowi systemu serwerowego w organizacji.
Potrzebuję Windows Server gdy..
- moje oprogramowanie jest kompatybilne wyłącznie z systemem Windows (np. Subiekt GT, Comarch ERP, inne)
- moje oprogramowanie wymaga do uwierzytelnienia i autoryzacji Windows oraz Active Directory
- chcę korzystać z usługi zdalnego pulpitu: Remote Desktop Services (RDS)
- zależy mi na łatwym w obsłudze interfejsie graficznym do którego jestem przyzwyczajony
- zależy mi na długim, oficjalnym wsparciu producenta systemu oraz dostępie do szczegółowej dokumentacji technicznej
- jestem administratorem z mniejszym doświadczeniem i potrzebuję oprogramowania możliwie najbardziej "user fiendly"
W sumie, dlaczego nie Linux!
- konfiguracja i zarządzanie serwerem z poziomu konsoli nie jest dla mnie problemem
- moje oprogramowanie jest kompatybilne z Linuxem
- serwer który wybrałem oraz wszystkie jego komponenty posiadają wsparcie i sterowniki kompatybilne z Linuxem
- cena całego rozwiązania (system operacyjny + licencje dostępowe) jest dla mnie ważnym kryterium
- wolę otwarte rozwiązania (open source), które w przypadku wykrycia podatności umożliwiają szybszą reakcję i uaktualnienie
- szukam rozwiązania, które ma mniejsze wymagania sprzętowe, aby zmaksymalizować wydajność
- wspieram i stosuję rozwiązania o otwartym kodzie źródłowym

Wybór wersji Windows Server

Pierwszym krokiem od którego powinniśmy zacząć będzie wybór wersji systemu Microsoft Windows Server, mamy tutaj trzy możliwości:
Windows Server Essentials, Windows Server Standard, Windows Server Datacenter
Windows Server Essentials

Idealnie sprawdzi się w przypadku małych firm, jest obecnie najtańszym, dostępnym rozwiązaniem serwerowym.

Windows Essentials posiada wbudowane 25 licencji CAL (Client Access License) na użytkownika oraz 50 licencji CAL na urządzenie. Nie można rozszerzyć tej liczby za pomocą dodatkowych pakietów CAL. Windows Server Essentials nie posiada możliwości uruchomienia usługi pulpitu zdalnego dla użytkowników. Pozwala jednak na dwie równoległe sesje pulpitu zdalnego (wbudowane), przeznaczone do celów administracyjnych.

System Essentials pozwala nam na jedną fizyczną lub/i jedną wirtualną instalację. W przypadku instalacji wirtualnej, instancja fizyczna może być używana wyłącznie do obsługi i zarządzania instancją wirtualną.

Windows Server Standard

Rozwiązanie zaprojektowane dla średnich czy dużych przedsiębiorstw i jednocześnie najczęściej wybierany system serwerowy Windows.

Windows Server Standard nie posiada wbudowanych licencji CAL, wszystkie licencje muszą zostać zakupione osobno. Pozwala na uruchomienie usługi zdalnego pulpitu, każda sesja w ramach zdalnego pulpitu jest licencjonowana osobno i wymaga ponadto podstawowej licencji CAL.

W ramach tej edycji możemy mieć przykładowo: dwie instalacje Windows Server Standard w kontenerach Hyper-V, uruchomionych na fizycznej instalacji Windows Server Standard, ale służącej wyłącznie do zarządzania tymi instancjami wirtualnymi.

Windows Server Datacenter

Przeznaczony głównie dla dużych przedsiębiorstw lub firm, które swoją infrastrukturę opierają na maszynach wirtualnych. Licencjonowanie wersji Datacenter działa niemal identycznie jak w przypadku wersji Standard.

Jest jednak pewna różnica, polegająca na tym, że liczba maszyn wirtualnych w Windows Server Datacenter jest nieograniczona. Ograniczona jest jednak liczba fizycznych rdzeni procesora lub procesorów (do 16) w przypadku standardowej licencji. W Windows Server Datacenter, tak jak w Server Standard obowiązuje zasada, że należy posiadać licencje na min. 8 rdzeni na procesor lub 16 rdzeni na serwer.

 

Jak wybrać wybrać wersję Windows Server

Windows Server Essentials - ograniczenia

W przypadku systemu Windows Server Essentials musimy być świadomi pewnych ograniczeń w zakresie licencjonowania:

  • Windows Server 2019 Essentials obsługuje do 64 GB pamięci RAM oraz maksymalnie dwa procesory (bez ograniczenia liczby fizycznych rdzeni).
  • Windows Server Essentials posiada wbudowane 25 licencji CAL (Client Access License) na użytkowników oraz 50 licencji CAL na urządzenia. Nie można rozszerzyć liczby licencji CAL za pomocą dodatkowych pakietów licencji.
  • W przypadku systemu Essentials nie ma możliwości uruchomienia usługi pulpitu zdalnego dla użytkowników. Pozwala na dwie równoległe sesje pulpitu zdalnego, przeznaczone do celów administracyjnych.
  • Maszyna z systemem Windows Server Essentials nie może zostać dołączona do istniejącej domeny, nie będąc kontrolerem tej domeny. Jeśli środowisko posiada domenę, Windows Serwer Essentials musi być jej kontrolerem.

Windows Server Essentials 2022 - co zmieniło się w stosunku do wersji Windows Sever 2019?

W systemie Windows Server 2022 Essentials pojawiło się kilka istotnych zmian w zakresie licencjonowania, w stosunku do poprzednich wersji Essentials:

  • W przypadku Windows Server 2022 Essentials występuje ograniczenie do jednego procesora oraz 10 fizycznych rdzeni.
  • Windows Server 2022 Essentials nie można nabyć jako licencji elektronicznej tzw. Perpetual License w programie Microsoft Cloud Solution Provider (CSP).
  • Zniknęła również możliwości nabycia licencji OEM dla Windows Server 2022 Essentials od Microsoft. Taką licencję można nabyć jedynie od dostawców sprzętu np. Dell EMC, HPE, Lenovo wraz z serwerem, lub tzw. ROK (Reseller Option Kit) przeznaczony wyłącznie do serwerów danego producenta (BIOS lock). Więcej informacji na temat typów licencji znajduje się w kolejnym rozdziale.
  • System Windows Server 2022 Essentials nie posiada osobnego obrazu .iso instalatora. Instaluje się go jako Windows Serwer 2022 Standard oraz aktywuje kluczem licencyjnym Windows Server Essentials 2022 z naklejki COA.
  • W przypadku Windows Server 2022 Essentials ograniczenie wielkości pamięci RAM nie zostało oficjalnie opublikowane. W poprzednich wersjach Windows Server Essentials system nie obsłużył więcej niż 64 GB pamięci RAM. Tutaj obsłuży większą pojemność, natomiast być może nie będzie to zgodne z licencją. Czekamy na oficjalne informacje w tej sprawie od producenta.

Windows Server Standard - czy będzie optymalny?

  • Windows Standard obsługuje do 24 TB RAM dla wersji Windows Server 2019 oraz do 48 TB RAM w przypadku Windows Server 2022.
  • Windows Server Standard nie posiada ograniczeń liczby CPU, licencjonowane są jednak fizyczne rdzenie procesora (lub procesorów, jeśli jest ich w serwerze więcej). Standardowa licencja obejmuje do 16 rdzeni, ale można liczbę rdzeni rozszerzyć za pomocą dodatkowych pakietów licencji. Jeśli serwer posiada mniej niż 16 rdzeni oraz nie więcej jak dwa procesory, wystarczy zakupić licencję Windows Server Standard na 16 rdzeni (16-core). Obowiązuje tutaj zasada: min. 8 rdzeni na procesor oraz min. 16 rdzeni na serwer.
  • Jedna, standardowa licencja Windows Server Standard pozwala na instalację systemów w dwóch środowiskach wirtualnych (na serwerze do 16 fizycznych rdzeni procesorów).
  • Licencje zdalnego pulpitu dla Windows Server Standard lub Datacenter, tzw. RDS CAL (Remote Desktop Service Client Access License) dostępne są pojedynczo lub w pakietach.
  • Każdy uwierzytelniony użytkownik lub urządzenie, które korzysta z zasobów serwera wymaga licencji dostępowej CAL.

Windows Server Datacenter - maksimum możliwości

Licencjonowanie rdzeni działa identycznie jak w Windows Server Standard, tzn. jeżeli serwer posiada 18 rdzeni oraz nie więcej jak dwa procesory, to można dokupić do standardowej licencji na 16 rdzeni, pakiet na dwa dodatkowe rdzenie (ceny pakietów na dwa rdzenie różnią się dla wersji STD oraz Datacenter). Jeśli mamy 20 rdzeni to do postawowej licencji należy dokupić dwa pakiety na dwa rdzenie. Jeżeli nasz serwer posiada 32 rdzenie, to najlepiej dokupić dodatkową licencję Windows Server (Standard lub Datacenter) 16-core.

Warto też dodać, że względem wersji Standard, edycja Windows Server Datacenter posiada dwie dodatkowe funkcje: Software Defined networking oraz Shielded Virtual Machines.

Zapraszamy do sprawdzenia na stronie producenta Microsoft nt. szczegółowych informacji dotyczących różnic fukcjonalności pomiędzy systemami Windows Server 2022.

Typy licencjonowania

Jeżeli wybór odpowiedniej edycji systemu mamy już za sobą musimy pochylić się nad kolejną kwestią - typem licencjonowania.

OEM ang. Original Equipment Manufacturer (np. ROK - Reseller Option Kit) - jest to edycja sprzedawana przez producenta serwera (np. DELL, HP, SuperMicro) lub resellerów. Licencja ta jest nie przenaszalna, jest ona ściśle związana ze sprzętem na którym jest instalowana. Producenci tacy jak DELL oraz HP na prawach OEM oferują wszystkie edycje Windows Server, paczki CAL a także paczki RDS CAL. Trzeba jednak zaznaczyć że wersja ROK od HP będzie kompatybilna wyłącznie z serwerami HP, analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku innych producentów. Systemy operacyjne na licencji OEM ROK dostarczane są w postaci kartonika z naklejką COA na której znajduje się klucz licencyjny, tego typu licencje są dużo bardziej atrakcyjne cenowo względem licencji OLP.

OLP ang. Open License Agreement (program Microsoft OPEN został zakończony 31.12.2021) - jest to edycja sprzedawana przez resellerów Microsoft oraz dystrybucje, jest ona aktywowana i przypisywana do konta organizacji w Microsoft VLSC. Licencje te są przenaszalne, możemy więc w każdym momencie przypisać taką licencję do innego sprzętu. Licencje OLP nie są ograniczone do danej marki sprzętu. W tym typie licencjonowania mamy podział na trzy podgrupy licencji: Academic (dla szkół, uczelni), Goverment (instytucji rządowych), Commercial (firm prywatnych). Ceny tego typu licencji są zróżnicowane w zależności od danej podgrupy, są one jednak zawsze wyższe niż w przypadku licencji OEM.

CSP ang. Cloud Solution Provider - w ramach tego programu prowadzona jest sprzedaż licencji Microsoft Perpetual Software (licencje wieczyste) oraz Microsoft Software Subscriptions (subskrypcje), zakupione w ten sposób licencje przypisywane są do konta organizacji w Microsoft 365 Admin Center. Ten typ licencjonowania posiada podział taki sam jak w przypadku OLP (trzy grupy klientów: Academic, Commercial oraz Goverment). Oferowane licencje są przenaszalne, ich cena jest porównywalna do licencji oferowanych w programie Microsoft OPEN.

Kilka słów o licencjach CAL

Jak wyżej wspominaliśmy, w przypadku wersji Standard oraz Datacenter do prawidłowego zalicencjonowania systemu potrzebne są licencje Client Access License (CAL). Licencje te są wymagane na każdego użytkownika (user CAL) lub każde urządzenie (device CAL) które korzysta z zasobów udostępnianych przez serwer (np. FTP, serwer wydruku lub Active Directory). W zależności od wyboru typu licencjonowania otrzymujemy certyfikat potwierdzający posiadanie licencji CAL/RDS CAL (OEM) lub są one przypisywane do naszego konta VLSC (OLP).


Chcielibyśmy zaznaczyć że w wersji Standard oraz Datacenter licencje dostępowe nie są wprowadzane w systemie. Microsoft stosuje tutaj tzw. "honesty policy" dając użytkownikom kredyt zaufania na to że korzystający z systemu będzie posiadał odpowiednią ilość licencji dostępowych. Sprawa wygląda trochę inaczej w przypadku licencji dostępowych pulpitu zdalnego (RDS CAL), te licencje należy wprowadzić w usłudze Remote Desktop Services.
Poniżej przedstawiamy krótkie zestawienie opisujące jaki typ licencji powinniśmy wybrać:

  • User CAL - wybór tego typu licencji pozwala nam na zalicencjonowanie pojedynczego użytkownika (osobę fizyczną, nie konto w systemie). Licencje te sprawdzą się w momencie gdy dany użytkownik ma dostęp do zasobów zalicencjonowanego serwera z kilku urządzeń (np. komputer, laptop, komórka).
  • Device CAL - licencje na urządzenia pozwalają nam na zalicencjonowanie pojedynczego urządzenia (np. komputer, laptop, drukarka). Ten typ licencji sprawdzi się w sytuacji w której wiele osób korzysta z jednego urządzenia (np. praca w trybie zmianowym).

Pytania i odpowiedzi

Czy licencje user oraz device CAL można mieszać? Tak, oczywiście można korzystać równocześnie z licencji user oraz device CAL.
Czy każdy serwer musi być zalicencjonowany osobnymi licencjami CAL? Nie, licencje CAL zakupujemy dla całej organizacji, jeżeli przykładowo mamy dwa serwery z systemem Windows Server Standard z których korzysta jeden użytkownik to potrzebujemy tylko jednej licencji user CAL.
Kiedy licencje CAL nie są potrzebne? Licencje CAL nie są wymagane w przypadku użytkowników bez autoryzacji mających dostęp do zasobów serwera poprzez internet. Przykładowo może to być strona WWW udostępniana poprzez IIS (Internet information services, usługa pełniąca głównie funkcje serwera HTTP/HTTPS ale również FTP/NNTP/SMTP).
Czy mogę wykorzystać starsze licencje dostępowe CAL? (np. CAL 2016 na Windows Server 2019) Nie, licencje CAL można użyć tylko na wersji systemu takiej samej jak licencja CAL lub starszej. Ta sama zasada tyczy się RDS CAL, w tym przypadku konieczny jest kontakt z infolinią Microsoft i downgrade licencji.
Kiedy edycja Windows Server Datacenter staje się bardziej opłacalna? W momencie gdy w naszym środowisku posiadamy do 8 maszyn wirtualnych licencjonowanie za pomocą osobnych licencji Windows Server Standard jest bardziej opłacalne. Powyżej 8 maszyn wirtualnych warta rozważenia jest edycja Datacenter. Oczywiście należy pamiętać że standardowo licencja Windows Server Datacenter pozwala nam na zalicencjonowanie 16 rdzeni procesora.
Czy jeżeli mój serwer posiada sumarycznie 18 rdzeni fizycznych, muszę zakupić dwie licencje Windows Server Standard?Nie, istnieje możliwość zakupu dodatkowego pakietu rdzeni do głównej licencji Windows Server, na dodatkowe dwa (lub wielokrotność 2) rdzeni tzw. CoreLic, AddLic dla systemu Windows Server Standard.
Jakie i ile licencji Windows Server jest wymaganych, aby uruchomić cztery środowiska wirtualne z systemem Windows Server Standard na serwerze z procesorem 12 rdzeniowym?Należy zakupić dwie licencje Windows Server Standard 16-core.
Jakie licencje muszę posiadać aby na serwerze 16 rdzeniowym (dwa procesory) uruchomić dwa środowiska wirtualne z Windows Server StandardKażda licencja Windows Server Standard daje możliwość uruchomienia do dwóch maszyn wirtualnych. W tym przypadku należy zatem skupić się na liczbie rdzeni. Zgodnie z zasadą: min. 8 rdzeni na procesor oraz min. 16 rdzeni na serwer optymalnie będzie zakupić jedną licencje Windows Server Standard 16-core.
Jakie licencje muszę posiadać aby na serwerze 16 rdzeniowym (cztery procesory) uruchomić dwa środowiska wirtualne z Windows Server Standard Zgodnie z zasadą: min. 8 rdzeni na procesor oraz min. 16 rdzeni na serwer, musimy zalicencjonować 4x8 rdzeni, należy zakupić dwie licencje Windows Server Standard 16-core. Zatem licencja na serwer posiadający łącznie 16 rdzeni oraz 4 procesory, będzie dwa razy droższa niż dla serwera posiadającego 16 rdzeni oraz maksymalnie dwa procesory.
Czy jeżeli mój serwer posiada sumarycznie 20 rdzeni fizycznych, muszę zakupić dwie licencje Windows Server Datacenter?Nie, istnieje możliwość zakupu dodatkowego pakietu rdzeni do głównej licencji Windows Server, na dodatkowe 4 rdzenie tzw. CoreLic, AddLic dla systemu Windows Server Datacenter.

Dowiedz się więcej

Najsolidniejszym oraz najpewniejszym źródłem informacji w temacie licencjonowania Microsoft są warunki licencjonowania. Poniżej umieszczamy odnośniki do warunków licencjonowania opublikowanych na stronach Microsoft dla produktów oraz usług opisanych w niniejszym artykule:

Komentarze do wpisu (4)

20 czerwca 2022

Czy wiadomo Wam może coś więcej o wersji Windows Server Essentials 2022. Kupiłem ROK Dell-a Essentials a on instaluje się jako Standard co lepsze aktywował się, ale nie wiem czy to jest zgodne z licencją??

5 lipca 2022

Tak, to jest prawidłowe. W Windows Server 2022 nie ma osobnego .iso dla wersji Essentials. Instaluje się jako Windows Server Standard, natomiast aktywuje się kluczem z naklejki COA dla Windows Server Essentials. Informacje o tym Microsoft zawarł m.in. tutaj: https://docs.microsoft.com/en-us/windows-server-essentials/get-started/get-started

16 września 2022

Strasznie to skomplikowane. Czy mając licencję przykładowo na Win 2008 R2 Std mogę postawić rolę hyper v, a na niej kontroler ADDC wykorzystując tę samą licencję? I drugie pytanie: Czy Przykładowo jeżeli mam na fizycznej maszynie wyżej wspomniany 2008 R2 Std i na nim utworzone profile użytkowników na potrzeby zdalnego pulpitu to czy muszę na każdy komputer (końcówkę) dokupić CAL pomimo tego, że sama końcówka posiada lic. na preinstalowany Windows 10 Pro OEM? Dziękuję, pozdrawiam

16 września 2022

Strasznie to skomplikowane. Czy mając licencję przykładowo na Win 2008 R2 Std mogę postawić rolę hyper v, a na niej kontroler ADDC wykorzystując tę samą licencję? I drugie pytanie: Czy Przykładowo jeżeli mam na fizycznej maszynie wyżej wspomniany 2008 R2 Std i na nim utworzone profile użytkowników na potrzeby zdalnego pulpitu to czy muszę na każdy komputer (końcówkę) dokupić CAL pomimo tego, że sama końcówka posiada lic. na preinstalowany Windows 10 Pro OEM? Dziękuję, pozdrawiam

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium